Jan van Belzen heeft dnsdagmiddag tijdens een speciale raadsvergadering zijn ambtsketen ingeleverd. Hij onerhandigde deze aan Dirk Vermaat, de nestor van de raad. Van Belzen stopt per 1 oktober na zestien jaar als burgemeester van Barendrecht. Hij heeft de pensioengerechtigde leeftijd bereikt en hield vanmiddag op het gemeentehuis de volgende toespraak: 
 
‘Jíj moet solliciteren!’ Met een wijzende vinger mijn kant op waren dat 16 jaar geleden de exacte woorden van Commissaris van de Koningin Jan Franssen. Toen nog niet wetende dat ik enkele maanden later voor mijn beëdiging via de zij-ingang dit gemeentehuis zou betreden. Tijdens mijn installatietoespraak zei ik “Wat heb ik lang naar dit moment uitgekeken. Dit is de eerste gelegenheid waarbij ik u, als burgemeester van Barendrecht, mag toespreken. Ik ben blij en dankbaar dat ik burgemeester mag zijn van deze prachtige gemeente.’

Vanmorgen werd ik vroeg wakker met de gedachte: ‘Nemen we vandaag weer de zij-ingang?’ Maar zoveel jaren later is er heel wat veranderd. Zojuist, liep ik met mijn vrouw voor een laatste maal als burgemeester van deze prachtige en uitdagende gemeente de trappen naar de draaideur op.
 
Hier sta ik dan, op mijn eigen afscheid. Wát een bijzonder moment. Één waarvoor ik ongelofelijk dankbaar ben. Het voorrecht heb, om zelf te bepalen wanneer ik stop. En dat ik dat in goede gezondheid kan doen. Vandaag is de laatste keer dat ik u mag toespreken als burgemeester van Barendrecht. Het gevoel van blijdschap en dankbaarheid om burgemeester te zijn geweest van deze prachtige gemeente, en als voorzitter van uw raad, zijn al die jaren bij me gebleven. En zullen dat altijd blijven.
 
Een aantal momenten hebben op mij een onuitwisbare indruk achtergelaten. Ook is onze gemeente de afgelopen jaren veranderd. Ik neem u graag mee...
 
Eén dag die in mijn geheugen gegrift staat, is het treinincident in 2009. Op die inktzwarte dag, op 24 september van dat jaar, botsten twee goederentreinen onder het viaduct van de A15 frontaal op elkaar. Eén machinist kwam om het leven, de andere raakte zwaargewond. De ravage was enorm. Later hoorde ik dat een machinist van een passerende reizigerstrein, met 150 inzittenden, nog net hard kon remmen om op tijd te stoppen. Die trein raakte nog wel een brokstuk, maar het had allemaal nóg erger kunnen zijn. Barendrecht is door het oog van de naald gekropen. Sindsdien ben ik veranderd. Was de onbevangenheid bij mij verdwenen en werd ik me, meer dan ooit, bewust van de risico's die je draagt als gemeente. En hoe je, professioneel gezien, altijd voorbereid moet zijn op ernstige incidenten. Sinds die dag was ik als burgemeester meer gefocust op veiligheid op het spoor en in tunnels, regionaal maar ook landelijk. Met daarin uiteraard het belang van Barendrecht als grote prioriteit.
 
Niet alleen spoorveiligheid, ook het bestrijden en voorkomen van criminaliteit is een belangrijk speerpunt geweest. Dit verdient elke dag aandacht en onderhoud. Criminaliteit schrikt ons allen af en toe op. Samen met hulporganisaties, veiligheidsdiensten, boa’s, ambulance, politie wordt hier dan in, dag uit, aan gewerkt. De aangifte cijfers van criminaliteit laten een dalende lijn zien, maar we zien ook een verschuiving naar cybercrime, straatroven en ondermijning. Barendrecht is een veilige gemeente, maar elk incident is er 1 teveel. Daar moeten we wel aandacht voor blíjven houden.
 
Nog een grote verandering is de afronding van de bouw van Carnisselande. Een gigantische klus, waarbij onze gemeente in aantal inwoners explosief is gegroeid. We zitten nu op bijna 50.000 inwoners! Dat is een kwart meer dan 16 jaar geleden! Als je zoveel bouwt, is het een belangrijke taak om niet alleen stenen te stapelen, maar ook een gemeenschap te creëren. Dat is voor mij altijd een belangrijke drijfveer geweest. Uw opdracht bij mijn start was niet voor niets het vergroten van de sociale cohesie, werken aan een sterke economie en aandacht hebben voor veiligheid. Precies de thema's die al die jaren het grootste deel van mijn agenda hebben bepaald. 
 
Door de jaren heen is het ambt complexer geworden. Inwoners zijn mondiger. In sommige opzichten ook harder en individualistischer. De samenleving is veranderd, verandert nog steeds. En wat heb ik genoten van de Barendrechter. De Barendrechter die zonder omwegen meteen zegt hoe hij ergens over denkt. Recht voor zijn raap, soms ongenuanceerd, maar altijd in gesprek. Aan de nieuwe burgemeester de schone taak dus, om goed te blijven luisteren en het dialoog open te houden. Want ook dat is een vorm van veiligheid, een benaderbare gemeente zijn die open staat voor gesprekken, vragen, suggesties en kritiek.  
 
In 2014 wijzigde de samenstelling van de raad en van het college. Voor het eerst werd een lokale partij onderdeel van het college. Dat bracht verandering. Met de jaren zijn ook de spanningen op het politieke speelveld gegroeid. Diezelfde jaren worden voor mij ook gekenmerkt door de ziekte en het verlies van mijn vrouw. Dat is een hele moeilijke tijd geweest. De warmte en steun die ik destijds heb gevoeld vanuit deze gemeenschap, draag ik tot de dag van vandaag nog met mij mee. Gesteund worden in moeilijke tijden, is dat ook niet een vorm van veiligheid?

Het was een tijd waarin, en dat mag u best weten, er ook dagen zijn geweest dat ik liever thuisbleef. Gelukkig zijn die dagen in 16 jaar op 1 hand te tellen. En ook op die dagen was ik er gewoon. Om besluiten te nemen. Soms op de vierkante millimeter, en ze doen áltijd ergens pijn. Dat kan niet anders met zoveel verschillende belangen. Maar door altijd in gesprek te blijven zijn we ook altijd weer verder gekomen. Soms met 2 stappen vooruit en eentje terug. Het leek soms een schaakspel op meerdere borden tegelijk. En juist ook op die lastige momenten heeft het burgemeesterschap me vooral ook veel mooie dingen gebracht.
 
De politieke spanningen bleven de afgelopen jaren, en bereikten een belangrijk punt tijdens de verkiezingen in 2018. Waarbij we hebben gezien dat de effecten van politieke onrust groot kunnen zijn. En het me als burgemeester lang niet meer altijd lukte om een verbindende rol te spelen. Waarbij ik vurig hoop dat we, ondanks al die spanningen, nog altijd wel allemaal hetzelfde doel dienen: de samenleving. Het kloppend hart van onze besluitvorming.
 
Een mooi voorbeeld waar raad, het college en de samenleving niet tegenover elkaar stonden maar sámen optrokken was de mogelijke komst van een CO2-opslag. Met één gemeenschappelijk gevoel: dit willen we niet in onze gemeente! Het brengt risico's met zich mee die we niet kunnen beheersen en waar onze samenleving niet op ingericht is. En die CO-2 opslag? Die kwam er ook niet!
 
Zo aan het einde van mijn ambt kregen de afgelopen maanden door de coronapandemie een andere wending. Als mensenmens heb ook ik de effecten gezien van het leven en werken in een isolement. Hoe moeilijk het kan zijn zonder spontane ontmoetingen, een gesprekje op de markt, familiebezoeken. Hoeveel er van ons is gevraagd toen de scholen sloten en onze inwoners en ondernemers het financieel en emotioneel zwaar hadden en nóg hebben. Geen persoonlijk contact, maar op afstand. We wisten niet altijd wat er komen ging. Toch heeft dat ook een gevoel van enorme trots bij mij achtergelaten. Trots op hoe de samenleving deze moeilijke tijd heeft opgevangen. Trots op hoe de Barendrechter opnieuw zijn veerkracht heeft getoond. Ik kan mij nog een bijzonder gesprek herinneren met een van onze horecaondernemers. Hij zei het volgende: “Jan, ik heb de bodem van het glas al 10 keer gezien. Maar ik ga dóór!!’
We zijn er nog niet. We moeten er als bestuur van Barendrecht scherp op zijn dat onze samenleving nog altijd onze steun nodig heeft.
Samen moeten we blijven zoeken naar perspectief en oplossingen. Denkend in mogelijkheden.
 
Een aantal weken geleden had ik niet kunnen bedenken dat we elkaar weer live, zonder afstand, kunnen ontmoeten. Ik heb dat gemist. Ik doe dit werk voor de mensen, hoe verschillend ze ook zijn. 16 Jaar geleden deed ik als nieuwbakken inwoner een handreiking. Een handreiking naar íedere Barendrechter. Ongeacht, geloof, geslacht, afkomst, voorkeur. Vandaag neem ik afscheid áls Barendrechter. Want daar ben ik er zelf ook één van geworden. En dat blijf ik ook. Hier voel ik me thuis, als onderdeel van deze samenleving. Dat is meteen ook het grootste geschenk dat ik als burgemeester heb kunnen krijgen. Het cadeau om onderdeel te worden van deze gemeenschap. Naast uiteraard ook de ruimte en het vertrouwen die ik de afgelopen jaren van raden, colleges, de organisatie, van u, heb gekregen om me hier te kunnen ontplooien tot het mens dat hier nu voor u staat. En in die 16 jaar ben ook ík veranderd. Ik was toen 50, bijna 51, vader, echtgenoot en opa van mijn eerste kleinkind. Nu ben ik 67, opa van 10 kleinkinderen, eigenlijk 13 kleinkinderen. Drie kleinkinderen hebben we nooit in ons armen mogen sluiten. (even pauze)
 
Op 1 oktober ga ik met pensioen. Over enkele jaren kan ik de seniorenvoorzieningen van onze gemeente vanuit eigen ervaring gaan beleven. Ik kijk ernaar uit!
 
Vanaf overmorgen ervaar ik wat het is als ambteloos burger van Barendrecht. Jullie gaan de klus klaren met elkaar, ik bereik een nieuwe fase in mijn leven als betrokken inwoner. Burgemeester zijn is geen baan, maar een bestaan. Het burgemeesterschap was een ambt dat ik de afgelopen 16 jaar in Barendrecht en 6 jaar in Graafstroom, 24 uur per dag en 7 dagen in de week, met mij heb meegedragen. Het is enerverend en het is hard werken. Je moet als burgemeester van vele markten thuis zijn. Er wordt enerzijds leiderschap verwacht, maar je moet ook kunnen luisteren. Er wordt betrokkenheid verwacht, maar op gepaste momenten moet je ook afstand kunnen bewaren. Je moet dichtbij de inwoners, bij de gemeenteraad, bij het college en bij de organisatie staan. Maar ook vanuit een helikopterview kunnen zien wat er gebeurt. Dat vereist continu bestuurlijke lenigheid en alertheid. Ik heb alle vertrouwen in mijn opvolger Govert Veldhuijzen, en ik wens hem alle succes.
 
Tip voor jou Govert, een van mijn favoriete plekjes in Barendrecht is de Oude Maasheuvel. Mijn helikopterview. Vanuit daar heb je een prachtig uitzicht op Barendrecht, de oude kern, Carnisselande, de Maas die glinstert door het polderlandschap, de Hoeksche Waard, onze bedrijventerreinen, de havens van Rotterdam, de omringende snelwegen en al het groen dat ons omringt. Dan zie je in een 365-graden panorama wat deze gemeente zo bijzonder maakt.
 
Ik zie het als een voorrecht dat ik Barendrecht vanuit deze positie, samen met gemeenteraden, de colleges en de organisatie de afgelopen jaren, samen met ú, tot verdere ontwikkeling mocht brengen. Dat heb ik altijd met veel plezier en energie gedaan. Maar het is nu tijd om het stokje over te dragen.
 
Barendrecht gaat een mooie, maar uitdagende toekomst tegemoet, met belangrijke thema’s. Wat ik iedereen gun, is de gedachte vasthouden hoe we dat sámen kunnen doen. Door naar elkaar te luisteren en elkaar serieus te nemen. Door onze inwoners, ondernemers en partners bovenaan de prioriteitenlijst te zetten. Dat we niet alleen kijken naar onze eigen dagkoers, maar ook omkijken naar de ander. Als gemeenschap kunnen we samen zóveel meer aan dan alleen.

Barendrecht verdient een krachtig en autonoom bestuur dat de juiste besluiten neemt. Een bestuur dat weet wat er speelt vanuit de samenleving en gericht is op de toekomst. Niet alleen vóór maar ook mét haar inwoners!
 
Ik wens u veel succes en positieve energie bij die mooie opdracht en ik blijf u graag ontmoeten''.