Een nieuwe coalitie krijgt normaliter altijd het voordeel van de twijfel. Meestal duurt het even voordat de eerste echte lakmoesproef zich aandient. In Barendrecht duurde het ironisch nog geen dag.
Midden in het coalitieakkoord staat het zwart op wit: de voorbereiding van een asielzoekerscentrum in het Zuidelijk Randpark wordt voortgezet. In overleg met het COA. Dat zijn niet zomaar een paar zinnen. Het is een duidelijke politieke keuze.
Juist daarom draait dit dossier niet in de eerste plaats om een AZC. Het draait om geloofwaardigheid. Verkiezingen gaan immers over vertrouwen. Partijen vragen de kiezer hen te geloven. Dat zij opkomen voor de belangen van Barendrecht. Dat inwoners worden gehoord. Dat de gemeente haar eigen koers bepaalt. Dat grote besluiten niet over de hoofden van inwoners worden genomen.
En dan ligt er ineens een coalitieakkoord waarin de koers op dit dossier al is uitgezet.
Natuurlijk, er komt nog participatie. Natuurlijk, de procedures moeten nog worden doorlopen. Maar de politieke richting is al gekozen. Dat is wel de realiteit.
Voor PRO is dat een logische keuze. De partij heeft nooit een geheim gemaakt van haar ruimhartige houding ten opzichte van opvang.
De SGP-ChristenUnie kiest vanuit haar uitgangspunten voor verantwoordelijkheid en zorgvuldigheid. Ook dat is een verdedigbare lijn.
Maar voor EVB ligt de lat hoger. Juist omdat de partij groot is geworden met de belofte de stem van Barendrecht centraal te zetten. Dan mag de kiezer verwachten dat wordt uitgelegd waarom deze bestuurlijke keuze past bij dat verhaal.
Die uitleg ontbreekt.
Sterker nog: in plaats van duidelijkheid krijgen inwoners bestuurlijke taal. "Voorbereiding wordt voortgezet." "Participatie." "Samenwerking." Mooie woorden. Maar woorden die vooral verhullen dat de politieke keuze al is gemaakt.
Nog opvallender is wat níét in het akkoord staat. Over de moskee blijft het stil. Terwijl iedereen weet dat dit dossier de coalitie nog flink op scherp kan zetten. Blijkbaar was het eenvoudiger daar niets over af te spreken dan de verschillen zichtbaar te maken.
Dat is precies waar geloofwaardigheid over gaat. Niet over de vraag of je vóór of tegen een AZC bent. Niet over de vraag of je vóór of tegen een moskee bent. Maar over de vraag of je bereid bent eerlijk te vertellen wat je hebt ingeruild om te kunnen besturen.
Compromissen zijn geen probleem. Dat heet democratie. Verzwijgen welke concessies zijn gedaan, dát is het probleem.
Deze coalitie zegt te willen bouwen aan vertrouwen. Dat begint niet met een coalitieakkoord. Dat begint met eerlijkheid. Want de eerste politieke rekening wordt nooit betaald bij de installatie van een college.
Die wordt betaald op het moment dat inwoners zich afvragen: was dit eigenlijk wel het verhaal waarvoor wij hebben gestemd?
En als die vraag al bij het eerste dossier wordt gesteld, dan heeft de nieuwe coalitie niet zozeer een bestuursprobleem.
Dan heeft zij een geloofwaardigheidsprobleem.