Het coalitieakkoord 2026–2030 in Barendrecht lost politieke spanning niet op door keuzes te maken, maar door die spanning geleidelijk te verdunnen. Wat overblijft is geen duidelijke koers, geen zichtbaar conflict en zelfs nog maar beperkt richting. Ik noem dit bestuurlijke verdamping: ideeën blijven formeel bestaan, maar verliezen gaandeweg hun gewicht totdat ze geen sturende kracht meer hebben. Iedereen levert een beetje scherpte in, totdat er uiteindelijk niets meer schuurt.
EVB Barendrecht, SGP-ChristenUnie en PRO Barendrecht vertegenwoordigen elk een eigen politieke logica: praktisch bestuur, normatieve stabiliteit en kritisch-institutionele controle. In theorie zou dat spanning moeten opleveren, misschien zelfs richting. In dit akkoord gebeurt het tegenovergestelde.
Die spanning is niet opgelost, maar gedempt. Niet door expliciete keuzes te maken, maar door elke scherpe rand net iets af te vijlen. Verschillen verdwijnen niet in debat, maar in formulering. Wat begint als politieke tegenstelling, eindigt als consensuszin. Zo ontstaat een akkoord dat niet aanvoelt als een politieke uitkomst, maar als een zorgvuldig gefilterde middenwaarde.
Bestuurlijke verdamping is geen toeval, maar een mechanisme. Hoe meer partijen hun kernpunten willen “terugzien”, hoe meer die kern uiteindelijke verwatert. Al lees je er hoog EVB gehalte terug in het akkoord. Elk standpunt wordt ingepast, elke ambitie voorzien van voorwaarden, elke richting gecompenseerd met de behoefte om anderen niet te verliezen. Het resultaat is niet echte samenwerking, maar verdunning.
In dat proces verandert ook de taal. Waar ooit werd gesproken over keuzes, prioriteiten en richting, verschijnen nu woorden als “versterken”, “doorontwikkelen” en “in samenhang bezien”. Het zijn geen inhoudelijke begrippen meer, maar bestuurlijke dempers: ze voorkomen dat iets te scherp klinkt, maar nemen daarmee ook elke scherpte weg.
Het meest zichtbare effect is het eindproduct zelf: een akkoord dat overal een beetje van is, maar nergens echt voor staat.
Zo ontstaat een politiek die zichzelf voortdurend neutraliseert. Niet door stilstand, maar door permanente afstemming met je partners. En precies daarin zit de kern van dit akkoord: het is niet hard geworden door conflict, maar zacht door compromis door het schikken van de andere partijen.
Barendrecht krijgt daarmee geen nieuwe koers, maar een afgevlakte versie van de bestaande dominante EVB koers.