De asielwetten die nog moeten worden goedgekeurd door de Eerste Kamer schenden kinderrechten en leiden tot extra onzekerheid voor asielzoekers en statushouders. Dat vinden Nationale ombudsman Reinier van Zutphen en Kinderombudsman Margrite Kalverboer. Zij stellen dat sprake is van "onzorgvuldigheid en onbehoorlijk bestuur".

De asielwetten, nog opgesteld door oud-minister Marjolein Faber (PVV), zijn goedgekeurd door de Tweede Kamer, maar moeten nog worden beoordeeld door de Eerste Kamer. In het coalitieakkoord van het huidige minderheidskabinet staat dat de wetten uitgevoerd zullen worden als ze door de Eerste Kamer komen. Bekend is wel dat coalitiepartner D66 van plan is tegen te stemmen.

De ombudsmannen adviseren senatoren om "kritisch te kijken" naar de wetten. Zo zijn ze volgens hen niet getoetst langs de meetlat van kinderrechten, terwijl dat in navolging van het VN-Kinderrechtenverdrag wel had gemoeten. Kalverboer: "Als ouders strafbaar worden gesteld, raakt dat hun kinderen."

De wetten leiden daarnaast mogelijk tot extra lange wachttijden voor mensen die asiel aanvragen in Nederland. "Van de overheid verwachten wij voortvarendheid en op deze manier blijven mensen juist lang in onzekerheid over hun toekomst", aldus de ombudsmannen. De Tweede Kamer heeft via een aanpassing van een van de wetten bovendien bepaald dat de dwangsommen vervallen die de Immigratie- en Naturalisatiedienst (IND) moeten aansporen sneller te beslissen over asielaanvragen. Van Zutphen: "De manier waarop de overheid tienduizenden asielzoekers en statushouders behandelt, heeft de ondergrens bereikt."

Van Zutphen en Kalverboer benadrukken verder dat niet bewezen is dat de doelen van de wetten, namelijk de 'asielketen' ontlasten en een vermindering van het aantal mensen dat naar Nederland komt, worden behaald. Zo gaven uitvoeringsorganisaties als het Centraal Orgaan opvang asielzoekers (COA) en de IND al uitgebreid kritiek op de wetten. De ombudsmannen herhalen ook kritiek op de strafbaarstelling van illegaliteit. Die zal "de afstand tot hulp, zorg en onderwijs vergroten of praktisch ontoegankelijk maken".

Tot slot overlappen maatregelen uit de wetten deels met die uit het Europese migratiepact, dat in juni in werking treedt. "Elkaar doorkruisende wetsvoorstellen zorgen voor complicaties en getuigen van onzorgvuldigheid en onbehoorlijk bestuur", aldus de ombudsmannen.