Op 12 mei 2026 telt de gemeente Rotterdam, samen met andere organisaties, mensen die dakloos zijn of geen thuis hebben. Rotterdam doet dit jaar mee aan de ETHOS-telling van Hogeschool Utrecht en Kansfonds. De uitkomsten geven voor het eerst een realistischer beeld van hoe groot de groep dak- en thuisloze mensen is en de kenmerken van hun leefsituatie. Aan deze vierde telronde doen inclusief Rotterdam 96 gemeenten in 11 regio’s mee.

“Bestaande landelijke cijfers geven geen inzicht in het aantal dak- en thuisloze mensen op gemeentelijk en regionaal niveau, terwijl daar wel behoefte aan is voor het maken van beleid”, zegt Marjam Smeekens van Hogeschool Utrecht. “Bij de ETHOS-telling hanteren we een bredere definitie van 7 categorieën waarmee meer soorten dak- en thuisloosheid in beeld komen. Denk aan kinderen, 65-plussers en mensen die bijvoorbeeld in een auto of bij vrienden op de bank slapen in plaats van op straat of in de opvang. Op basis van de uitkomsten kunnen gemeenten gerichter aan de slag gaan met het oplossen van dak- en thuisloosheid.”

Momentopname

Het onderzoek is een zogeheten ‘point-in-time’ telling, dat momentopname betekent. Het aantal dak- en thuisloze mensen op een specifieke peildatum wordt in kaart gebracht. Professionals vullen voor elke dak- en thuisloze persoon die zij kennen een vragenlijst in die naar de Hogeschool Utrecht gaat in het kader van onderzoek. Deze gegevens zijn pseudoniem, er wordt niet gevraagd naar namen, BSN-nummers of adressen.

In de regio doen rond de 90 organisaties mee, verdeeld over de gemeenten Rotterdam, Ridderkerk, Barendrecht, Capelle a/d IJssel, Krimpen a/d IJssel en Lansingerland en Albrandswaard. In totaal zijn er meer dan 300 professionals betrokken bij de operatie op en rond die dag. Het gaat om organisaties zoals maatschappelijke opvangorganisaties, zorgorganisaties, buurthuizen, kerken en woningcorporaties. Naast de grote hulporganisaties tellen ook minder voor de hand liggende organisaties mee zoals het Jeugdeducatiefonds, Vereniging Alternatief Wonen en ziekenhuizen.

Dakloos zijn is niet alleen buiten slapen

Rotterdamse ervaringsdeskundige Maikel: “Dakloos zijn is niet alleen buiten slapen, dat is wat de ETHOS-telling laat zien. Ik had twee jaar lang geen eigen sleutel, sliep bij een vriend op de bank. Je bent altijd te gast, hebt geen privacy, je kinderen kunnen niet op bezoek komen. Je bent er de hele dag mee bezig. Het is zonder handicap of zorgvraag moeilijk om de juiste hulp te vinden. Stichting Ontmoeting is mijn redding geweest.”

De gemeente Rotterdam krijgt met de telling meer zicht op de kenmerken van dak- en thuisloze mensen in de regio. Dus ook mensen die overdag werken en ’s avonds bij familie op de bank of in een auto slapen. Met de cijfers kan de bestaande aanpak tegen het licht worden gehouden en waar nodig aangevuld. Bijvoorbeeld op het vlak van preventie en hulp aan economisch dakloze mensen.

Ronald Buijt, wethouder Zorg, Ouderen en Jeugdzorg, Organisatie en Dienstverlening: “We zijn blij dat zo veel organisaties bereid zijn om mee te tellen in de Rotterdamse regio. Dat zegt veel over de aandacht en bereidwilligheid van de stad om deze problematiek aan te pakken. De telling was voor andere steden een aanleiding om met een nieuwe blik naar hun bestaande aanpak te kijken. Wij zijn in deze fase vooral nieuwsgierig naar de uitkomsten.”

Landelijke resultaten

De resultaten van de vierde ETHOS-telling worden op 9 december 2026 bekendgemaakt. In totaal hebben dan 220 van de 342 Nederlandse gemeenten inzicht in de omvang en aard van dak- en thuisloosheid. Daaronder zitten ook de G-4 steden Amsterdam, Den Haag, Rotterdam en Utrecht. Smeekens: “Na vier telrondes is er naar verwachting voor het eerst een betrouwbaar landelijk beeld te schetsen. Een belangrijke stap, want alleen met heldere en betrouwbare cijfers voor heel Nederland kan dak- en thuisloosheid effectief worden aangepakt.”