Zou een land als voorbeeld dienen indien het landsbelang verreweg het allerbelangrijkste is? Als alles – ook de opvoeding van kinderen – ondergeschikt is aan dat landsbelang? Waarschijnlijk niet, maar toch vernoemen we sportverenigingen met trots naar de Griekse stadstaat Sparta.
Keihard
Die staat werd beheerst door een groep bevoorrechten die alle macht hadden en die konden beschikken over leven en dood van niet-bevoorrechten. Ze doodden ook regelmatig mensen buiten hun groep om zo hun macht te demonstreren. Vrouwen waren ondergeschikt aan mannen, maar moesten zich lichamelijk harden om goede, sterke kinderen ter wereld te brengen: het liefst zo veel mogelijk.
Militaire superioriteit
Jongens werden vanaf hun zesde jaar uit het gezin gehaald en in jongensgroepen geplaatst, waarin hun opvoeding in dienst stond van het hoogst haalbare educatieve doel: een goede, meedogenloze militair worden. Daartoe werden ze regelmatig gegeseld, aten ze vette bloedsoep, trainden ze de hele dag en werden ze gehard met uitputtende marsen en koudwaterbaden.
Uiteindelijk moesten ze als voltooiing van hun opleiding een leeftijdsgenoot – een jongen uit de niet-bevoorrechte klasse – met een dolk doden. Daarbij kregen ze allemaal een volwassen soldaat toegewezen, die hun begeleider was en die ze blindelings moesten gehoorzamen. *Dit alles om tot een onoverwinnelijk leger te komen dat de glorie van de staat uitstraalde. Het hoogst bereikbare voor een militair was sneuvelen in dienst van Sparta.
Jammer
Toen ik als jongen op de middelbare school geschiedenisles kreeg, leerden we in het eerste jaar over de klassieke oudheid. Ook de stadstaat Sparta kwam uitgebreid ter sprake.
Nu woonde ik als enige Feyenoordsupporter** in Rotterdam-West en als jonge, stoere puber begreep ik wel dat een voetbalclub naar de stadstaat Sparta*** vernoemd werd: een voorbeeld van mannelijkheid en doorzettingsvermogen.
Ik vond het eigenlijk wel jammer dat mijn club slechts de naam van een wijk op Zuid droeg. Ik had de club liever Athene genoemd, naar de Griekse stadstaat die kunstzinnig was en uiteindelijk Sparta zou verslaan.
De speelwijzen klopten toen ook met die benamingen. Feijenoord technisch (de sterrenploeg) en Sparta hard (Engels).
Mentaliteitsverandering
De levenswijze in het antieke Sparta diende dus al ver voor de oorlog als begerenswaardig voorbeeld. Merkwaardig genoeg ook nog na de oorlog, want tot op de dag van vandaag worden die clubnamen met trots gedragen.
Merkwaardig, omdat we in de jaren 1940-1945 werden bezet door een land dat ongetwijfeld ook Sparta als voorbeeld had. Superieure Germanen, Hitlerjugend, die snel, taai en hard als staal moest zijn. Vrouwen die slechts bestonden als moeder en hulp van hun man. Oorlog als middel om de staatsmacht te vergroten en officier als maatschappelijk hoogst haalbare positie.
Scheldnaam?
Toch is het geen schelden als we iemand een Spartaan noemen. Integendeel, het kan als compliment worden beschouwd. Raar, want als de linkse kerk andersdenkenden fascisten noemt, is dat wel beledigend.
Eigenlijk is een Spartaan een fascist 'avant la lettre', maar we beschouwen hem als een echte, onverschrokken man. Het verwijst naar een mentaliteit die ooit in ons land in hoog aanzien stond, maar die nu in het woke-tijdperk in diskrediet is gebracht.
Toen premier Balkenende (historicus) ooit positief refereerde aan de VOC-mentaliteit, werd hij door de media belachelijk gemaakt. Hij werd nog net niet voor fascist uitgescholden.
Ik vrees dat, als we nu de problemen die in heel Europa opduiken een keer willen trotseren, een harde, onverzettelijke instelling onontbeerlijk is.
Ik heb het al eerder gezegd: zachte heelmeesters maken stinkende wonden, dus daar hebben we niets aan.
We zullen een Spartaanse mentaliteit moeten ontwikkelen.
*Dit leidde vaak tot liefdesrelaties, die volkomen geaccepteerd werden. Spartanen waren aanhangers van de Griekse beginselen.
**Toen nog Feijenoord
***Er zijn tot op heden meer clubs (14) die zich met die naam tooien. Wij hebben in onze stad ook De Jonge Spartaan (gefuseerd met HOV) Spartaan 20 en Leonidas.